Orthodontie: wanneer die nodig is en wat die oplevert
Het vakgebied dat tanden en kaken in de juiste stand brengt – en de vraag wanneer dat nodig is.
De orthodontie houdt zich bezig met de stand van de tanden en de ligging van de kaken ten opzichte van elkaar. Zij verplaatst tanden door zachte, aanhoudende druk: het bot breekt aan de drukzijde af en bouwt zich aan de trekzijde weer op. Daarom duurt elke behandeling maanden tot jaren – sneller gaat het niet zonder de tand te beschadigen.
Wanneer een behandeling nodig is
Niet elke scheve tandenrij hoeft behandeld te worden. Medisch gegrond is een correctie wanneer de afwijkende tandstand het kauwen, het spreken of de ademhaling belemmert, wanneer afzonderlijke tanden blijvend overbelast raken of wanneer de gebitsverzorging zo bemoeilijkt wordt dat cariës en tandvleesontstekingen dreigen.
Daarnaast is er de esthetische wens. Die is legitiem, maar wordt door de wettelijke zorgverzekeraar niet vergoed. Het onderscheid is geen haarkloverij: het bepaalt wie betaalt.
Wie behandelt
Een orthodontist is een tandarts met een driejarige vervolgopleiding tot specialist in de orthodontie. De titel is beschermd. Daarnaast bieden tandartsen orthodontische behandelingen aan binnen hun praktijk – dat is toegestaan, maar niet hetzelfde. Vraag bij twijfel naar de vervolgopleiding.
Wat dit portaal is
De KFO-Berater legt afwijkende tandstanden, behandelwegen, kosten en procedures uit – onafhankelijk en reclamevrij. Hij vervangt geen onderzoek: welke behandeling voor u de juiste is, blijkt pas uit de bevindingen.
Het belangrijkste in één oogopslag
- Orthodontie verplaatst tanden door aanhoudende, zachte druk – het bot bouwt zich daarbij om. Dat vergt maanden tot jaren.
- Een behandeling is medisch nodig wanneer kauwen, spreken, ademhaling of de gebitsverzorging eronder lijden. De wens van rechte tanden alleen telt daar niet bij.
- Specialist in de orthodontie wordt men na de studie tandheelkunde met drie jaar vervolgopleiding. De titel is beschermd.
- Of de zorgverzekeraar betaalt, bepaalt de indeling in de orthodontische indicatiegroepen (KIG), niet het uiterlijk.
Kort beantwoord
Veelgestelde vragen
Het eerste onderzoek is zinvol wanneer de blijvende snijtanden en de eerste blijvende kiezen er zijn – meestal met acht tot negen jaar. Bij opvallende kaakgroei of een kruisbeet kan het duidelijk eerder zinvol zijn, soms al in het melkgebit.
Ja. Tanden kunnen op elke leeftijd worden verplaatst, zolang het tandvlees gezond is en er voldoende bot aanwezig is. Het verschil met een kind: bij volwassenen is de kaakgroei afgesloten, de groei kan dus niet meer worden gestuurd. Zuivere kaakafwijkingen vereisen dan onder omstandigheden een chirurgische ingreep.
Voor de diagnose en de behandelplanning de tandarts-specialist voor orthodontie. De doorlopende controle op cariës en tandvlees blijft bij de eigen tandarts – juist tijdens een beugelbehandeling is beide bijzonder belangrijk.
Het plaatsen zelf niet. In de eerste dagen daarna en na elk bijstellen zijn de tanden drukgevoelig; velen beschrijven het als een trekkend gevoel bij het afbijten. Dat neemt na enkele dagen af. Aanhoudende pijn is geen normaal verloop en moet worden onderzocht.