Verhemeltenaadverbreding: de bovenkaak verbreden
Eén millimeter per week – en een tijdvenster dat zich sluit.
De bovenkaak bestaat uit twee helften die in het midden door de verhemeltenaad zijn verbonden. Bij kinderen en jongeren is deze naad nog niet verbeend. Precies daarvan maakt de verhemeltenaadverbreding gebruik: een apparaat drukt de helften uit elkaar, de spleet vult zich met nieuw bot.
Wanneer ze is aangewezen
Bij een te smalle bovenkaak – herkenbaar aan een kruisbeet, aan plaatsgebrek of aan een hoog, spits verhemelte. Vaak zit daar een voortdurende mondademhaling achter: als de tong niet tegen het verhemelte ligt, vormt ze het niet van binnenuit.
Het verloop
Het apparaat wordt aan de bovenste kiezen bevestigd. In het midden zit een schroef die thuis dagelijks een stukje wordt gedraaid – meestal een kwart tot een halve slag, volgens de aanwijzingen van de praktijk. De actieve fase duurt twee tot vier weken. Daarna blijft het apparaat nog ongeveer een halfjaar zitten, zodat het nieuwe bot uithardt.
Wat ouders te wachten staat
Een drukgevoel achter de neus bij het draaien, soms even licht bewegende tanden. En een zichtbare spleet tussen de bovenste snijtanden – die is het teken dat het werkt, en sluit zich binnen enkele weken vanzelf. Veel kinderen vertellen bovendien dat ze beter door de neus ademen.
Het tijdvenster
Na de puberteit vergroeit de verhemeltenaad. Dan is een verbreding alleen nog met chirurgische ondersteuning mogelijk. Dat is een van de redenen waarom bij een kruisbeet niet wordt afgewacht.
Het belangrijkste in één oogopslag
- De verhemeltenaad is bij kinderen nog open. Een apparaat drukt de bovenkaakhelften uit elkaar, de spleet vult zich met bot.
- Aangewezen bij een te smalle bovenkaak: kruisbeet, plaatsgebrek, hoog spits verhemelte.
- Actieve fase twee tot vier weken, daarna blijft het apparaat een halfjaar zitten om uit te harden.
- Na de puberteit is de naad vergroeid – dan kan het alleen nog met chirurgische ondersteuning.
Kort beantwoord
Veelgestelde vragen
Bij het draaien ontstaat er druk achter de neus, die na enkele minuten afneemt. Pijn in eigenlijke zin is zeldzaam. Klaagt een kind sterker, dan kan de schroef langzamer worden gedraaid – vraag ernaar in de praktijk.
Zij is gewenst en het zichtbare teken dat de naad opengaat. Zij sluit zich na het einde van de actieve fase binnen enkele weken vanzelf, omdat de vezels tussen de tanden de kronen weer naar elkaar toe trekken.
In de regel de ouders, na nauwkeurige instructie en meestal met een sleuteltje dat in de praktijk wordt meegegeven. Belangrijk is het schema aan te houden: elke dag op hetzelfde tijdstip, en niets inhalen als een dag is overgeslagen – dan navragen.
Bij veel kinderen wel, omdat het verbreden van de bovenkaak ook de neusbodem verbreedt. Een behandeling van de neusademhaling is het daarmee niet – ligt een oorzaak in de keel, dan hoort die apart te worden uitgezocht.