Functionele orthodontie: activator, bionator en co.
Apparaten die geen tanden verschuiven, maar de groei uitnodigen.
Functionele orthodontische apparaten werken anders dan een gewone beugel. Ze duwen niet tegen tanden, maar houden de onderkaak in een nieuwe stand. De spieren werken daartegenin, en die prikkel stuurt de groei. Daarom werken ze alleen zolang er gegroeid wordt.
De bekende typen
De activator is de klassieker: een kunststof blok dat beide kaken verbindt en de onderkaak naar voren leidt. De bionator is de slankere variant met meer bewegingsvrijheid voor de tong. De functieregelaar houdt wangen en lippen weg van de tandboog, zodat die zich kan ontplooien. De Herbst-apparatuur zit vast en houdt de onderkaak blijvend naar voren – die heeft geen medewerking nodig. De headgear werkt van buitenaf en remt het naar voren groeien van de bovenkaak.
Waarvoor ze worden ingezet
Vooral bij een terugliggende onderkaak met een vergrote overbeet – veruit de meest voorkomende bevinding in het wisselgebit. Ze vervangen de latere vaste beugel doorgaans niet, maar scheppen er de voorwaarde voor.
De draagtijd
Hier valt de beslissing. De uitneembare apparaten hebben 14 tot 16 uur per dag nodig – de nacht plus meerdere uren overdag. Dat is veel, en veel kinderen halen het niet. De vastzittende Herbst-apparatuur is precies voor dat geval bedoeld: die werkt, of je wilt of niet.
Het belangrijkste in één oogopslag
- Functionele orthodontische apparaten verschuiven geen tanden, maar houden de onderkaak in een nieuwe stand en sturen zo de groei.
- Ze werken alleen tijdens de groei. Na afloop daarvan zijn ze zonder werking.
- Activator, bionator, functieregelaar en headgear zijn uitneembaar. De Herbst-apparatuur zit vast en heeft geen medewerking nodig.
- 14 tot 16 uur draagtijd per dag – daar valt of staat het succes mee.
Kort beantwoord
Veelgestelde vragen
Omdat het niet op afzonderlijke tanden aangrijpt, maar beide kaken ten opzichte van elkaar plaatst. Dat vraagt massa. Ongewoon is het de eerste nachten bijna altijd; na een tot twee weken speelt het meestal niet meer.
Met de uitneembare apparaten maar beperkt – daarom worden ze 's nachts en in de avonduren gedragen. De vastzittende Herbst-apparatuur laat het spreken grotendeels onberoerd.
Een apparaat dat via een buitendeel op nek of hoofd steunt en het naar voren groeien van de bovenkaak afremt. Het wordt tegenwoordig minder vaak ingezet dan vroeger, omdat het zichtbaar is en veel medewerking vraagt – bij bepaalde bevindingen is het echter nog altijd de passende oplossing.
In de regel niet. Het plaatst de kaken ten opzichte van elkaar; de nauwkeurige tandstand komt daarna. Beide samen vormen de totale duur – dat hoort van meet af aan zo in het behandelplan te staan.